RZĄD A SAMORZĄD

 rzad a samorzad 2

 

RZĄD A SAMORZĄD
 
Rząd reprezentuje państwo, zaś samorząd reprezentuje społeczeństwo. Państwa dzielą się na obywatelskie i biurokratyczne. Państwo obywatelskie jest oparte głównie na samorządzie obywateli. Są też dwie metody działania państwa: centralizacja i decentralizacja. Niektóre sprawy państwa (np. armia) muszą być ujęte centralistycznie, na ogół jednak państwo obywatelskie wymaga decentralizacji. Nadmiar urzędów musi poddać państwo w zawisłość od urzędników – a powinno być przeciwnie. Różnica pomiędzy organizacją państwową a społeczną polega na tym, że organizacja państwowa jest przymusowa, a społeczna jest dobrowolna.
W miarę zasobu i rozwoju sił społecznych powinno się ograniczać ingerencję państwa. Właściwy zakres kompetencji państwa stanowią sprawy bezpieczeństwa zewnętrznego i wewnętrznego. Natomiast z instytucji społecznych nie godzi się tworzyć niczyjego monopolu.
Gwarantem prymatu społeczeństwa nad państwem jest instytucjonalizacja opozycji politycznej. Wówczas państwo może używać przemocy legalnie tylko w ograniczonym zakresie tj. w zakresie gwarancji bezpieczeństwa zewnętrznego oraz przeciwko działaniom antypaństwowym i antyspołecznym, lecz nigdy przeciwko przeciwnikom rządu, czyli opozycji politycznej.
Samorządy lokalne powinny mieć względną autonomię i w zakresie własnych kompetencji powinny być niezależne od rządu centralnego. Takie samorządy mają stanowić główną część sfery publicznej . W ten sposób państwo zajmowałoby się polityką, a samorządy organizowałyby życie publiczne. Należałoby ograniczyć ingerencję państwa w sprawy społeczne, które leżą w gestii samorządów. Oznaczałoby to możliwie dalekie ograniczenie biurokracji i urzędów centralnych, jak również odciążenie władz centralnych i pozostawienie typowo lokalnych problemów samorządowym władzom regionalnym.
Społeczeństwo opowiada się za decentralizacją władzy, za samorządnością, przeciw nieograniczonym uprawnieniom państwa kosztem uprawnień prywatnych obywateli (prawa prywatnego). W dziejach ludzkości bywało różnie, raz dominowało społeczeństwo, raz państwo. Dawno temu zanim jeszcze powstało państwo, ludzie dawali sobie radę i rządzili się sami. W nowych czasach pojawiły się państwa totalitarne, w których co najwyżej zachowały się jakieś atrapy samorządów. Takie państwa są omnipotentne. Jakie będą w przyszłości relacje między państwem a społeczeństwem? Jedni ideolodzy prorokują, że państwo zaniknie jako zbędny aparat ucisku klasy rządzącej nad pracującą. Inni ideolodzy przewidują upadek państw narodowych i powstanie jednego państwa globalnego. Jak pożyjemy, to zobaczymy, czy przewagę uzyskają siły społeczne, czy państwowe. Byłemu kulturyście nasuwa się taka analogia, że rząd i samorząd są jako ten biceps i triceps. Te dwa mięśnie działają przeciwstawnie i dopiero ich współpraca zapewnia prawidłowe ruchy kończyny górnej. I tym efektownym porównaniem kończymy w dniu dzisiejszym rozważania na zadany temat.
 


Dr inż. Stanisław Tujaka
Literatura:
Koneczny Feliks: Dzieje administracji w Polsce. Wydawnictwo:ANTYK Marcin Dybowski, rok wydania 1999

  • +228 872 4444
  • kontakt@narodowarumia.pl
    Joomla Extensions
    Don't have an account yet? Register Now!

    Sign in to your account